Makaleyi tam olarak okuduğunuzda şu soruların cevabını bulacaksınız:

- Facebook gerçekte kimler tarafından kuruldu, kimler finanse ediyor, ne amaca hizmet ediyor?

- Bilgilerinizi değiştirdiğinizde veya sildiğinizde gerçekten siliyor mu?

- Sizi çevrenizdekilerle birleştirmek yerine; gramatikal hatalarla dolu yazılar, salak buçuk resimler göndermeye teşvik eden bir yapı mı?

- CIA tarafından izlenme ihtimaliniz nedir?

Bilgilendirme için Richard Stallman‘a teşekkürler!

Kadınların dikkatine,

Overlok ayağınıza geldi. Halı kenarına, yolluk, paspas kenarına; halıfleks kenarına overlok çekilir. 5 dk’da teslim edilir.

İki yıldır bu anonsa çok aşinayız. Şu cırtlak sesli kadının sesini kasede çekip, altına bir peugeot minubus çeken overlokçu oluyor bugünlerde. Hele pazar günleri o kadar çoğalıyorlar ki evin önünden dört, beş kere overlokçu geçtiği gün oluyor. Neden? Çünkü yapılması, tezgahını kurması çok kolay. Bilgi, birikim, eğitim gerektirmiyor. Overlok makinası, jeneratör bir de megafon aldın mı tamamdır usta!  Al sana üç adımda ekmek kapısı. Ne yıllarca okumak, ne de patron zırvası çekmek var! Temiz iş kısaca…

Fakat, sektör artık doymuş durumda, bu işi yapan gerçekten çok insan var üstelik mazot da 3,3 lira olmuş. Peki ne kazanıyor o zaman bu adamlar diye sorsan “Abi günü kurtaracak kadar işte!” der çoğu. Orada Türk milleti olarak çok büyük bir zaafımız ortaya çıkıyor. Örneğin ben kâr edecek yeni bir iş alanı buldum diyelim, hemen uyanık! kesim o iş modelini hiç değiştirmeden aynen kullanır ve para kazanmaya çalışır. O işi yapan adamlar virüs gibi türer. Bir süre işler çok güzel gider, sonra sektör çıkmaza girer ve herşey çöpe. Anlayacağınız milletçe yaratıcılıktan yoksun, günümüzü kurtaracak işlere yatırım yapıyoruz. Yani “getir götür insanı”yız biz.

İnternet aleminde de aynıyız. Herşeyin hazırını bulur(script), en kolay yoldan(süperteklif) para kazanamaya çalışırız(Adsense).Halbuki biraz uğraşıp, emek verip kendi emeğimizi de katsak (bkz: ek$i sözlük) eminim ki uzun süreli başarılar elde edeceğiz. Sadece biraz yaratıcı olmak ve çalışmak gerekiyor, durun ilkinden vazgeçtim. Serkan sayesinde tanıdığım Paul Graham, bir eserinde şöyle diyordu:

Aklıma startup’lar için fikir geliştirmeye yönelik birkaç buluşsal yöntem geliyor, ama çoğu şuna indirgenebilir: İnsanların yapmaya çalıştığı bir şeye bakın ve bunun berbat olmayan bir şekilde nasıl yapılabileceğini bulun.

İşte bu! Size çalışıp altyapıyı hazırlamak kalıyor. Diğer iş modeli gibi hammallık yapmanıza bile gerek yok, bir kere çarkı döndürdünüz mü, işiniz sizi uzun bir süre idare edecek. “Temiz iş!”ten anladığım işte bu…

Steve Jobs ve Steve Wozniak, 1976 yılında gördüğünüz evin garajında Apple Inc’in temellerini atmış. Apple kurulduğu yıllarda şimdiki gibi elektroniğin birçok dalında hizmet veren bir kuruluş değilmiş. İki kafadar o yıllarda sadece kişisel mikrobilgisayar üretimi üzerinde yoğunlaşmış. O yıllarda da insaların gözünde bilgisayar; oda büyüklüğünde, aşırı sesli, radyasyon kaynağı bir araç. Haliyle insanların bilgisayarları kişisel kullanım için satın alacağını düşünmek gayet uçuk bir fikir o zamanlar fakat şu an kullandığımız çoğu şey zamanında “Eminim bu aleti kullanan olmaz.” denilmiş araçlar değil midir? Kabul ediyorum kişisel bilgisayar fikri o zaman şartlarında destek ayrılamayacak düzeyde ileri arge çalışması olarak görülebilir ama bir fikri bir ürünü başkalarından önce düşünmek ve doğru zamanda uygun bir fiyatta satarak hayata geçirmek neler kazandırır sizce?

• 5 büyük ülkede 200′ü geçkin seçkin apple store mağazası.
• Dünya’nın en iyi online müzik mağazasına sahip olmak(itunes store). Müzikleri albümden ziyade parça parça satarak fiyatları aşağı çekmek, korsan müziği azaltmak ve medyanın, üretici kesimin sevgisini ve sempatisini kazanmak.
• 18,000′den fazla zehir gibi eleman + steve jobs (berbat bir girişimi bile devrim tadında anlatabilen pazarlama dehası) [bkz: irack]
• Iphone, ipod, mac os x gibi işlevsel olarak pek de mükemmel olmayan fakat kullanımı kolay, şık tasarımlı ve altını çiziyorum mükemmel pazarlama stratejileri içeren ürünlerin mimarı olmak hatta bu ürünleri milyonlarca kişinin kullanması, kullanmayanların da ağızlarının suları akarak seyretmesi.
• Tabii ki milyar dolarlar…

Bunların hepsi küçücük bir sermayeyle başladı. Steve Jobs Volkswogen’ini, Steve Wozniak ise hesap makinesini(o zaman 15 milyona satılmıyormuş tabii ki) satmış. Belki de ellerindeki en değerli eşyaları, uçuk sayılabilecek bir fikir üzerinde yatırmışlar. Ne kadar cesurca değil mi? Risk alma teriminin anlam bulduğu ender örneklerden biri… (Boş kağıt verip “BUDUR!” demekle yürümüyor işler.)

Peki Türkiye’de işler nasıl?

• Türk insanı zeki, çevik ve ahlaklı değildir. [bkz: dava arayan blogcu] Para için annesini kesecek, 80 yaşındaki babasını çalıştıracak, çocuk pornosu çekecek insanlarla aynı oksijeni yakıyoruz. Hepimiz böyle değiliz ama Cmylmz’nin değişiyle: “Hepimizi toplayınca böyle bir tablo ortaya çıkıyor.”
• Türkiye’deki çoğu insan çalışmadan, üretmeden büyük paralar kazanma ve bu kazacı garantiye alma peşindedir. Yakın bir dosttan alıntı: “Dayayacaksın götünü devlete, oh!” Facebook argosundaki gibi: “Bu cümleyi içinden gelerek söyleyen milyonlarca insan bulabilirim.”
• Türk insanı risk almasını bilmez. Dikkatinizi çekiyorum risk alamaz demiyorum, risk almasını bilmez diyorum. Örneğin: Elimizde sadece bir internet uygulaması yazdıracak kadar para var ve bu bizim son şansımız. Ya batmaktan kurtuluruz ya da daha da dibe batarız diyelim. Bu parayla zaten zilyonlarca tane bulunan warez paylaşım portallarından bir tane daha yazdırırsak, sonuca şaşmalıyız. Risk doğru zamanda, doğru yerde alınmalıdır!
• Türk insanı girişimcilik, innovasyon ve reklam kavramlarına yabancıdır. Özellikle inovasyon kavramı ülkemizde çok yanlış anlaşılmıştır. Bakın pastadan pay almak genellikle çok zordur fakat kendimiz bir pasta oluşturursak büyük bir kısmı bizim olacaktır. İnovasyon işte bu pastayı yaratmaktır. Yani diyeceğim o ki “facebook” yerine “yüzleşmekitabı” yazıp yerelleştirme yaptığını, yeni değerler oluşturduğunu sanan zihniyetin bir an önce çeviri sektörüne yönelmesi gerekiyor.
• İsraf ediyoruz !! Okullarımızın garajındaki kullanılmayan eski bilgisayarlar, çöpe giden boş kağıtlar hepsi aleyhimize işliyor. Bilmiyorum uzun süredir yaşamını sürdüren büyük şirketlerin nasıl kurulduklarını okudunuz mu? Hepsi öz kaynaklarıyla, maksimum tasarrufla bir yerlere gelmiştir. Örneğin Google’ın veri merkezindeki bazı bilgisayarlar sizin kullandığınız masaüstü bilgisayarlarla aynı özelliktedir. (Harddiskleri daha büyük tabii ki)
• İnternetimiz yavaş! Aslında bu geçerli bir gerekçe değil. Tamam video, ses ağırlıklı bir şeyler yapamazsın ama yazı ve resim ağırlıklı projeler bu telekom altyapısıyla bile yapılabilir diyorum. Önemli olan optimizasyonları doğru bir şekilde yapmak. Hatta bir aralar Serkan’la Rusların ne kadar azimli olduğundan evlerini server odasına dönüştürdüğünden bahsediyorduk. Rusya da mükemmel şartları olan bir ülke değil, bizden iyidir o ayrı ama demek ki azmedince oluyormuş.
• Garajımız yok. Aslında rusların linki bu sorumuza da cevap veriyor. Bakınsanıza duvar kağıdı bile gözüküyor resimlerde. geldik.biz de yayla gibi garaj’ımız olmasına rağmen benim küçücük odamda kalıyor şu an. Birde şöyle düşünmekte fayda var: Mesela denmiş ki “Türkiye’nin ev yapısı buna uygun değil.” Tamam da Amerika’lıların Avrupa’lıların hepsi garajlı dubleks evlerde yaşamıyor ki. “Alamancı” tanıdıklarınız varsa sorunuz efendim, size oraların şartlarını anlatacaklardır. Hatta “Senin ev dediğin yere onlar saray der.” diye bir özdeyişimiz bile vardır. [bkz: rambo] O zaman garaj da önemli değil, önemli olan kararlı olmak ve birşeyler için savaşmak.

Sonuç: Hiçbirimiz uzaydan gelmedik. Damarlarımızdaki kan, asil olduğundan mavi renkte de değil. Kendimizi pohpohlayarak oyalamayalım. Kolay yoldan, çalışmadan, dişlerimizi gıcırdatmadan sadece yaşamak için yaşamak, kısa vadeli başarılar sağlar. Gerçekten başarılı olmak sadece çok çalışmakla ve yararlı şeyler üretmekle olur.

Sürpriz yumurta: Fantastik bir Facebook grubu

Nedir?

Küçük bir javascript programcığıdır. Genelde araç çubuğumuza sürükleyip bırakarak oluşturduğumuz bu kodla, hizmet sağlayıcı siteye girmeden onun hizmetlerinden yararlanabiliyoruz. Yani del.icio.us sitesine yeni bir bağlantı ekleyeceğinizi varsayalım. Normalde ekleyeceğiniz sitenin adresini sağ tıklayıp sonra kopyala deyip, kontrol panelinizden eklemeniz gerekir değil mi? Ama bookmarklet’ınıza eklemek istediğiniz sayfadayken basarsanız, o sayfa otomatik olarak linklerinize eklenecektir. Ne kadar kolay değil mi?

Nasıl kullanılır?

1. Firefox – Netscape – Iceweasel

   Gördüğünüz herhangi bir bookmarklet’ı yerimleri çubuğunuza sürükleyerek hemen kullanmaya başlayabilirsiniz. Kategorizasyon amacıyla, tüm bookmarlet’larınızı bir klasörde toplamanızda hiçbir sakınca yoktur.

2. İnternet Explorer 6-7

   Eklemek istediğiniz bookmarklet’a sağ tıklayıp sık kullanılanlara ekle demelisiniz. “Güvensiz olmasına rağmen eklemek istiyor musunuz?” benzeri bir mesaj gelecektir. Güvenilir kaynaklardan aldığınız bookmarklet’ları kullandığınız sürece, bunun hiçbir zararı olmadığını bilmelisiniz.

3. Google Chrome – Chromium

   Eklemek istediğiniz bookmarklet’ı yerimleri araç çubuğuna sürükleyin. Eğer araç çubuğunuz görünür değilse Ctrl + B tuş kombinasyonu ile gösterip gizleyebilirsiniz.

4. Opera

   Bookmarklet’a sağ tıklayıp yerimlerine ekle demelisiniz. Sonra görünmesini istediğiniz klasörü seçip tamam’a tıklıyorsunuz.

5. Safari

   Safari bookmarklet’larda ne yazık ki büyük sorunlar yaşıyor o yüzden bookmarklet kullananlar için iyi bir tarayıcı seçimi değil fakat şurada uyumlu bazı bookmarklet’lar listelenmiş, birkaçını denedim çalışıyor. Bookmarklet’ı bookmarks araç çubuğuna sürüklemeniz yeterli.

6. Avant Browser

   Bookmarklet’a sağ tıklayıp favorilerinize ekleyin. Internet Explorer 7 ile aynı favorilerim klasörünü kullanıyor, ortaklaşa çalışabilirsiniz.

Notlar:

1. Bookmarklet’lar tüm browserlar’da çalışmazlar, bookmarklet’ları kopyalarken hangi tarayıcılarda çalıştıklarına dikkat etmelisiniz.
2. Bookmarklet kelimesinin Türkçe karşılığı olmadığından okurken biraz zorlanmış olabilirsiniz, TDK‘nın bir an önce çözüm bulmasını ümit ediyoruz.

Tel Aviv Üniversitesi‘nde çalışan doktor Pinhas Dannon’un bildirdiğine göre internete giren insanların %10′u internet bağımlılığı hastalığına tutulmuş durumda ve bu durum onları aşırı endişe ve çeşitli depresyon hastalıklarına sürüklüyor.

İnternet bağımlılığı, zihin sağlığı uzmanlarına göre saplantılı-zorlanımlı rahatsızlık kategorisine konmuş, fakat Bay Dannon’un bahsettiğine göre internet bağımlılığı kategorisindeki hastalar bu konumdan çok daha vahim bir durumdalar. İnternet onlar için bir süre sonra adeta özleme dönüşüyor. Bağımlılıktan öteye ulaşıyor…

Peki bu sorundan kimler etkilenebilir? Bu sorundan etkilenilebilecekler arasında gençler ve yeni emekli olmuş (50′li yaşlardaki) insanlar gösteriliyor.

Peki nasıl üstesinden gelebiliriz nasıl atlatırız? Bu sorunla kısa bir süre önce karşılaşmış ve yenmiş biri olarak sizlere küçük önerilerim olacak:

1- Gereklilik / Eğlence

İnternetteki oturumunuzun önemli bir bölümünü ihtiyacınız olan haber, bilgi edinme, işler, elektronik mesajlarınızı kontrol etmek gibi uğraşlarla geçirin. Eğlence, vakit geçirme gibi uğraşları minimuma indirin. En azından bir süreliğine
Göz korkutmanın eğitimde büyük bir önemi olduğu söylenir o zaman siz de şu ogame’i çılgınlar gibi oynayan çocuğu seyredin ve unutmayın! Bir gün siz de onun gibi olabilirsiniz.

2- Anlık Mesajlaşma Programları / E-posta

Anlık mesajlaşma programlarında konuşmanın bitiş zamanı genelde karşıdaki insanlara bağlıdır. E-posta kullanımında ise zamanı siz kontrol edersiniz. İstediğiniz zaman kapatabilir başka işlerinizle uğraşabilirsiniz, anlık mesajlaşma programlarında ise oturumu aniden kapatmak nezaketsizliktir ve pek hoş karşılanmaz. Bu yüzden bağımlılık etkisini yitirene kadar, örneğin bir kaç ay msn, icq vb programlardaki arkadaşlarınıza online olamayacağınıza ve size sadece e-posta ile ulaşabileceklerine dair bir e-posta gönderin ve bir süre kafa dinleyin.

3- İnternetten Para Kazanmak ?!

İnternetten para kazanın sloganıyla yola çıkmış bir çok site vardır ve bu büyük gerçektir ki internette en çok aranan söz öbeklerden biri de budur. Arz talep meselesi diyeceksiniz doğrudur, tam da üzerine bastınız. Çoğu insan internette sörf yaparken vaktini değerlendirip para kazanmak ister, bundan yararlanan bazı girişimciler de online para kazan siteleri kurarlar. Şimdi bunları yakından inceleyelim. Gelirleri nelerdir? Adsense, adbrite, sponsor benzeri tıklama bazlı reklam seçenekleri. Bunlardan gelen kazançlar da çok düşük olduğundan zaten masraflar zor karşılanır. Geri kalan para ise maksimum kullanıcı çekmek için maksimum parçaya ayrılır. Haliyle bu işten para kazanamazsın demiyorum ama zamanınızı boşa harcamış olursunuz elinize geçen üç beş kuruş internet bağlantınızı bile karşılamaz. Eğer gerçekten büyük paralar kazanmak istiyorsanız uzman olduğunuz bir konuda freelance yazarlığı deneyin.

4- Vakit nakittir!

İnternetten boş kalan zamanınızda internete girmekten sonra en sevdiğiniz şeyi yapın(lütfen televizyon izlemek demeyin!) veya küçük-kısa süreli işlerde çalışın. Getirisinin internetten çok olduğunu görünce şaşıracaksınız. Bunca yıl gözlerim boşuna kanlanmış diyeceksiniz, emin olun

5- İnternetten hatun kaldırmak

Televizyonda şöyle haberlerle karşıyor musunuz bilmiyorum: Hasan internetten chat yoluyla tanıştığı Helga’yla evlendi. Çok süper de anlaşıyorlarmış falan… Bunlara kanmamanızı öneriyorum. İnternetten evlenenlerin en çok bulunduğu Amerika’da ve ülkemizde yapılan araştırmalar bu tip evliliklerin çok kısa sürdüğünü gösteriyor. Hele bir de yonja, siberalem cart curt internet siteleri var ki zaman kaybından öte bir şey değildir hatta çoğu zaman komik durumlara düşeriz arkadaşımız sağolsun güzel anlatmış Komik durumlara düşmeye gerek yok, internette sosyal olmaya ayırdığınız vakitle normal hayatta üç kere daha sosyal olursunuz. İnanmayan denesin

Bol sağlıklı özgür günler dilerim