Özgür yazılım deyince aklımıza hemen Linux geliyor. Neden Ubuntu, Fedora veya başka bir dağıtım adı gelmiyor? Veya şöyle soralım özgür yazılım Linux üzerine inşa olmak mı zorunda? Daha kötüsü özgür yazılım eşittir Linux mu demek?

Linux ’92 yılından bu yana özgür yazılımın gelişmesi için bir motor oldu bu şüphesiz ama hiç eleştiriden de kurtulamadı. Özellikle monolitik kernel yapısında olmasından dolayı kod tasarımı açısından bir çok kötü eleştiri aldı. Şimdi efendim bu monolitik kernel de ne demek oluyor derseniz kısaca açıklayayım.

Kernel yani çekirdek denilen şey işletim sisteminin kalbini oluşturmaktadır. Bilgisayarda yapılan temel işlemleri 1 ve 0′lara dönüştürerek insanlığı sayı ve binary karmaşasından kurtaran programlardır. Genel fikir itibarıyla üçe ayrılır: Micro kernel, Monolitik kernel, Hybrid Kernel.

Monolitik kernel harici tüm kernel tipleri çalışmak için birden fazla dosyaya ihtiyaç duyar. Monolitik kernel ise çalışması için gereken tüm gereçleri bir dosya içerisinde taşıyabilir. Örneğin sürücü yazılımları Linux ile bütünleşik gelmektedir ve yeni bir sürücü eklemek isterseniz tüm kerneli yeniden derlemeniz yani inşa etmeniz gerekmektedir.

Windows ve MAC OS X gibi ortamlarda ise sürücü yükledikten sonra çekirdeği tekrar inşa etmeye gerek yoktur. Linux’daki NVIDIA ve ATI sürücü sorunlarının büyük kısmı işte buradan kaynaklanmaktadır. Çekirdek herhangi bir nedenle derlendiğinde sistem sürücü senkronizasyonu bozulmakta ve çalışmalar veriler kaybolmaktadır.

Peki bu büyük soruna rağmen neden hala Linux kullanılıyor dersiniz? Nedeni basit: Linux ne kadar masaüstü kullanıcılarını hedef aldığını söylese de bu çok yanlış, Linux sunucu pazarını hedeflemiştir. Monolitik kernel dediğimiz yapı tek bir dosya halinde olduğundan veri iletişimi çok hızlı.

Bu özellik belirli işlemleri sürekli yapan bilgisayarlar için çok uygun çünkü iletişim çok hızlı ve bekleme çok az ama bu sadece belirli işlemler için. Son kullanıcı dediğimiz bilgisayar kullanıcısı belirli işlemlerden ziyade işletim sisteminin bir çok kompartımanını kullanarak çalışır ve işlem tipi, sayısı ve karmaşıklığı inanılmaz derecede artar. Arttıkça da monolitik kernel verimsizleşir.

Bunu anlamak için havuz problemlerini düşünün. Giren su miktarı eşit; bir tarafta bir musluk ve diğer tarafta üç musluk düşünün. Birinci tarafta insanlar tek sıra halinde suyu almalıdır  yandan kaynak yapanlar olursa işlemler yavaşlar. Aynı şekilde üçlü musluğun sadece bir musluğunda kuyruk olursa diğer musluklar boş yere akar. Yani demem o ki monolitik kernel sunucu için microkernel ve hybrid kernel gibi mimariler masaüstü kullanıcıları için daha uygundur. Yani yanii.. Linux is Obsolete!

Peki bu gidişe bir dur diyemez miyiz? Tabii ki deriz. GNU/Hurd işletim sistemi FSF çatısı altında bu amaç için çalışan insanlardan oluşuyor. GNU/Hurd Linux’un aksine mikro kernel yapısında ve mimari alt yapı ve konsept olarak Linux’tan fersah fersah ileride. Örneğin bu çalışmanın ana motivasyonları şöyle: Nesne temelli bir altyapı oluşturmak, dosyaları daha çok modüler hale getirerek kernel faşizmini yenmek, yeniden başlatma sayısını minimize etmek.

Heyecanlandınız mı? Peki denemek ister misiniz? GNU/Hurd Şu an için o kadar kararsız ki çalıştırmak ve kullanmak çok ama çok zor. Fakat Debian’ın bu konuda güzel çalışmaları bulunuyor. Ayrıca şu adresten Live CD edinebilirsiniz. ArchLinux sevenler belki duymuştur ArchHurd de başarılı olarak çalışmaya başladı. Peki bu konuda bireysel olarak ne yapabiliriz? Türkiye’de bu çalışmayı nasıl yayabiliriz? Bu konuda özgür yazılım seven Türk kullanıcılarından yardım istiyoruz. Çeviri olsun svn kontrolü olsun, wiki çalışmaları olsun her konuda yardım edebilecek ve bu çalışmayı duyurabilecek cengâverler arıyoruz. Görünüşümüze kanmayın, logomuz güzel değil ama önemli olan iç güzelliği