İnatçı insanlara katır, kurnaza tilki, şişmana ayı, çirkine maymun deriz.

Sevdiğimiz şeylere, insanlara da hayvan ismi takarız; cesura aslan, ince hanımlara da ceylan deriz mesela.

Ama bazı hayvanlar* var ki onları benzetmeye koysak da kimse birşey anlayamaz. “Terliksi hayvan gibi maşallah”, “Bakteri gibi kerata” veya “Kamçılı hayvan gibi hatun be!” dersek çoğu kimse olumlu veya olumsuz bir tepki vermeyecektir…
     
O zaman İnsan maymundan değil de** bakteriden gelmiştir desem çok mu ağır konuşmuş olurum?
     
* Canlı desek daha doğru olacak.
** Aslında maymun ve insanın ortak atası demeliyiz, Darwin çarpar sonra….

Kendine güvenen ve yaptığı işte kararlı olan her eleştiriden kendine bir pay çıkartır. Güvensiz ve kararsız kimse ise eleştiriden kendine bir üzüntü çıkarır. Hatta o kadar ileri gider ki eleştiriyi duymak bile istemez. Bu kişinin, kurumun kendine güvensizliğinden kaynaklanır. Güvensizlik ise kararsızlık demektir. Kişi ve küçük kurumlar için pek problem oluşturmasa da ülkeyi yöneten insan ve kurumlarda güvensizlik varsa ülke için sağlıklı kararlar alınamaz.

Tam da böyle bir dönem içindeyiz; karikatüristlere, yazarlara açılan bunca davaya bakarsak. Bizleri yönetenler eleştiriye ve görüş bildirmeye toleraslı değil nedense…

Eleştiriye keskin bir şekilde kapalı olmak, yanlışları görmeyi ve düzeltmeyi engeller. Yanlışlarını düzeltemeyen sistemler de kısa zamanda yokolmaya mahkumdur.

Birincisi, yıllarca ismi anlaşıldı. Özgür yazılım İngilizce’de Free Sofware demektir. Free ingilizcede iki anlama gelmektedir. Biri “özgür” biri de “ücretsiz” dir. Hatta Özgür yazılım tanrısı Richard Stallman 2004 yılında Türkiye’ye geldiğinde “In English, the meaning of ‘free’ is vague, we don’t have a word like özgür. (İngilizce’de ‘free’ kelimesinin anlamı belirsizdir, özgür gibi bir kelimeye sahip değiliz.)” demiştir ve gönlümüzü almıştır.

Özgür dediğimizde de gerçekten özgürlükten bahsediyoruz yani istediğiniz gibi kopyalayabilirsiniz ve geliştirerek yazılıma katkıda bulunabilirsiniz. “Ben yaptım”, “Lisansını kapalı hale getirdim artık” gibi egoistçe bir tavır sergilemediğiniz sürece istediğiniz gibi kullanabilirsiniz .

Özgür Yazılım ve GPL lisansının “Lisansı Değiştirememe” konusu beni çok düşündürümüştü. Yani “Lisansı Değiştirme Özgürlüğü”nü kısıtlamak da özgürlüğe ters değil mi? Bu açıktan yararlanan özellikle Microsoft gibi kapalı lisans savunucularının desteğiyle Viral Büyüme tartışmaları projeyi çok yıpratmıştır. Neyse ki GPL temelli Creative Commons lisansı çıkmış ve bu sorun çözülmüştür. Bu konuda detaylı bilgiyi Wikipedia’nın Viral Lisans başlığında bulabilirsiniz.

Hmm peki fakat hala kafamızı karıştıran bir soru var. İnsanlar neden free kelimesinin ücretsiz tarafını daha çok benimsemişlerdir? Bu sorunun yanıtını şöyle açıklıyorum:

Özgür yazılım fikrini geliştiren Richard Stallman özgür yazılımla çalışan GNU işletim sistemini geliştirirken GCC, Emacs gibi birçok yazılımı kendi geliştirdi ve bunları hem “Özgür Yazılım” olarak hem de fikrinin hızla yayılması adına “Bedava Bira gibi”  kullanıma sundu.

Ardından Linux da aynı şekilde ve hikaye bugüne değin ulaştı. Hikaye ilerlerken Özgür yazılım’la beraber hayatımıza “Open Source (Açık Kaynak)” gibi başka kavramlar girdi ve bu terim çok sevildi ama “Açık Kaynak” kavramı özgür yazılımı karşılayacak bir kavram değildir. Aksine Özgür Yazılım’da zaten kaynak kodlarına erişim “özgür” olduğundan açık kaynağı kapsamaktadır. Yani diyebiliriz ki açık kaynak “özgürlüğümüzü” kısıtlamaktadır. Bu yüzden Açık kaynak yerine Özgür Yazılım yazmayı, kullanmayı tercih ediniz.

Yeni bir platforma Linux entegredilirken nasıl bir yol izlenmelidir?

Anahatlar

• Gerekli mi?
  • Aşağıda anahatları gösteriler konu çok pahalı ve zaman alıcı işlemler gerektirebilir bu nedenle vereceğiniz emeğin değip değmeyeceğini hesap ediniz.
  • Çoğu cep telefonu j2me, symbian gibi programlama arayüzleri sunmaktadır, bu arayüzler çoğu ihtiyacı karşılayacabilecek nitelikte olup, Linux’u port etmektense bu dilleri öğrenmek daha geniş kitleye hitap edecek ürünler ortaya koymanızı sağlar.
• Port edeceğiniz platformu çok iyi tanıyor olmalısınız.
  • CPU tipi ARM midir yoksa nedir?
  • MMU var mı yok mu?
  • Linux’u çalıştırabilecek memory mevcut mu? (Minimum 2 MB)
  • GUI çalıştırılabilecek kadar memory mevcut mu? (Minimum 16-32 MB)
• Port edeceğiniz platformun device driver’larının kaynak kodları genelde verilmeceği için
  • Elinizdeki eski firmware’i muhafaza etmeli,
  • Firmware’i reverse etmeli
  • Elde ettiğiniz driver kodlarıyla kernel’i patch etmelisiniz.
• İşletim sistemlerinin nasıl çalıştığını iyi bir şekilde anlamalısınız.
  • Bootloader nasıl çalışır?
  • Hatalar nasıl anlaşılır ve debug işlemleri nasıl gerçekleştirilir?
  • Kernel ve GCC ARM platformu için nasıl derlenir?
• Bu işe sizden önce başlayanların çalışmalarına göz atmalısınız.
  • Linux on SX1
    
  • GPE
  • IpodLinux
  • IphoneLinux
  • Openwrt
  • Angstrom
  • Opie

Genel Bilgi

Port etmekteki en büyük amaç eski haliyle yapamadığı bazı işlemleri yapmaktır ve onu aşmaktır. Sadece alternatif oluşturmak amacıyla böyle koplike bir işe girilmemelidir. Çoğu çalışma gösteriyor ki reverse edilen sürücülerin eskilerinin yerini tam tutmması nedeniyle hardware arızaları ve pil ölümleri meydana gelebiliyor. Çalışmalarınızı yaparken gerekli korunma önlemlerinizi alınız ve özellikle cpu overclock işlemlerinde korunma gözlüğü takınız.

Port etmeden önce güzel bir fizibilite çalışması yapmanız gerekiyor. Cihazınızın donanım özelliklerini iyi tanıyın ve üretici firmalarla iletişime geçin. Bazıları cevap verme lütfunda bulunup datasheet ve driverları gönderebilir. İnandırıcılığınız arttırmak için bir domain adresi alıp bu konuda tecrübelerinizi paylaşın, güzel ve düzenli hazırlanmış bir blog lamer olmadığınızı göstermek için yeterlidir. Fakat üzgünüm ki genelde elinize geçen sadece datasheetler olacaktır çoğu firmanın driverlarını yayınlamama gibi bir politikası mevcut. Bu datasheet belgeleri sizin için çok değerlidir, iyi muhafaza edin.

Bazıları basic bootloader’ı nasıl yazmanız gerektiğinden bile bahseder. İşin en zor kısmı da herhalde bu bootloader ve görüntüyü ekrana yansıtma olayıdır. Bootloader’ı inşa ettikten sonra driver için de iletişime geçin. Bazı firmalar geliştiriciler için “developer program” adı altında sdk ve geliştirme araçları bulunan bazı olanaklar sunuyor, çoğu aylık paralı üyelikle çalışmakta. (Nokia)

Eğer driverlar konusunda olumlu bir yanıt alamazsanız bu çalışmaları hayata geçirebilmek için IDAPro gibi güçlü disassembler araçlarına ihtiyacınız olacak, disassemling işlemler işin en sıkıcı tarafı olmakla birlikte en eğitici kısmını oluşturmaktadır. Derlenmiş bir kodu tekrar kod haline getirmek bilgisayarların çalışması hakkında inanılmaz bilgiler öğrenmenize yol açabilir, javascript’le işletim sistemi göçürme hikayelerine inanmanızı sağlayabilir.

Elinize geçen kod açıklama satırları ve fonksiyon isimleri olmadığından başlangıç seviyesinde programcılar için çok anlamsız gelecektir. device driver’ları çıkardıktan sonra işletim sisteminin çalışma prensibini öğrenmeye çalışmayın çünkü bu aşamaya gelmek çok fazla zaman alıyor hemen kolları sıvayın ve driver’ları linux’la uyumlu hale getirin. Driver’ları linux’a entegre edip platformunuza göre derleyin. Kernel demişken bu konuyu açmak gerekir, vanilla kernel mi kullanacaksınız yoksa uclinux kerneli mi kullanacaksınız? Bu soruyu yanıtlamak için MMU(memory management unit)’a sahip olup olmadığınızı ve bu ünitenin linuxla uyumlu olup olmadığını bilmeniz gerekiyor. MMU kullanamayacaksanız uclinux kullanın tekerleği yeniden icaad etmeye gerek yok! En son kerneli platforma göre derleyeceksiniz ve bootloader’la açacaksınız. LCD driverını çıkarmayı başarabildiyseniz görünütüyü de alacaksınız fakat görüntüyü alamadım diye üzülmeyin Linux güçlü bir log sistemine sahiptir. var/log dizininindeki log dosyalarından nereye kadar gelebildiğinizi takip edebilirsiniz. Artık başarılı bir Bu prototipi linux listelerinde yayınlayın ve kendinize yandaş arayın.

Dual Boot

Kullanıcılara eski sistemi de yeni sistemi de kullanma olanağı sunmalıyız. Bu yüzden bootloder’da iki seçenek sunmalıyız peki linux eski işletim sistemiyle aynı partisyonu mu paylaşacak? Bu konu biraz karışık aslında. Bazıları bu yöntemin pek geçerli ve kullanışlı olmadığını söylüyorlar fakat Ubuntu’dan bileceğiniz Wubi benzeri bir yöntem gerçekten çok akılcı çünkü mmc veya sd karta linux kurulumu pil ömrüne olumsuz eetkiler yapacak ve çalışma hızını düşürecektir ayrıca bootloader’a mmc veya sd kart yazma-okuma desteği eklenmesi de cabası. Wubi deki yöntem çok güzel işliyor: Sanal bir harddisk yaratıyorsunuz ve bootloader linux imajınızı bu sanal hardiskten çağırıyor ve göreceli olarak daha hızlı ve unistall etmesi kolay bir sisteme kavuşmuş oluyorsunuz.

GCC

Bir Linux sistemi Gnu Compiler Compilatio olmadan bir hiçtir. GCC dediğimiz derleyici kütüphanesi c, c++ gibi bir çok dilde yazılmış kodu ve programı sistemimizde çalışabilir hale getirmeyi sağlıyor. İnsanların okuyabildiği kodu 01010 şeklindeki makine koduna dönüştürerek bilgisayar için anlamlı getiriyor. Bu portu başarabilirseniz yolnuz açık olsun başarıyla Linux’u port ettiniz ve yarı kullanılabilir bir prototip haline getirdiniz. Gerisini zaman gösterecek artık gui olarak yeni bir şey mi yazarsınız yoksa var olan bir sistemi port mu edersiniz bilemiyorum ama bu aşamadan sonra işiniz rahat artık komünite ilerisini getirecektir.

Kolay gelsin!

Geçen gün Kürt kökenli bir kızla sohbet ediyoruz, konu Türk- Kürt olayına geldi:

- Bana Facebook’da hani şu ünlü Atatürk Kürt Olsaydı (1995) yazısı var ya onu gösterdi. Yanında da sarışın ela gözlü küçük bir kız resmi vardı. Gerçek Kürtler aslında böyle şarışın renkli gözlüdür dedi.

+ Biliyorum [tebessüm] Bak X. ben eğer rahatsızlık duyuyorsan, sırf Türkler çoğunlukta diye buraya Türkiye denmesine bile karşıyım. Anadolu Cumhuriyeti de denilebilirdi. Bunlar sadece isimdir, semboldür.

- Ama bizim kültürümüzü öğrenmemize izin vermiyorlar.

+ Senin köyün var değil mi?

- Evet

+ Benim de var. Oranın bile kendine has dil yapısı, geleneği göreneği vardır. çok farklıdır bu şehirden. Çoğu insan geçmişini öğrenmekten haz duyar araştırmak ister ama çok katı bazı kesimler var, kafatası milliyetçileri(mhp) gibi. Onlara çok karşıyım. Onlar kendilerinden başkasını bilmezler. Bence her insanın kültürüne geçmişine inandığı şeylere saygı duyulmalı. Ama açık konuşayım, nerede olursam olayım; yaşadığım yere ihanet etmek, yediğim kaba tükürmek istemezdim.

- Biz de bizimkine tükürenleri temizlemeye çalışıyoruz.

+ Mavi ekran..

Bu ve benzeri bir kaç istisnayı geçersek, önümüzde pek yol gösterecek örnek yok. Fakat şu iPhone klonu üreten Çin kökenli üreticilerden ümidim var. Google’dan veya canlı izlemek için Youtube ve benzeri sitelerden iphone clone şeklinde aratın ve örnekleri inceleyin. Yaptıkları uucuz birer kopya gibi görünse de dokunmatik ekran, wifi ve basit bir arayüz sağlayan; bana göre amacına da ulaşan kopyalar bunlar.

Peki bundan nasıl yararlanabiliriz? Öncelikle insanların bir telefondan ortalama ne istediğine bakalım:

• Para, para, para! Vergiler dahil, belli bir ücreti geçmemeliyiz. Fizibilite raporu çıkarıp özellikle Türk kullanıcıları için en uygun fiyatı belirlemeliyiz.
• Basit fakat şık bir arayüzü olmalı, geliştirilmeye açık olmalı; zaten bu yüzden Linux’u seçiyoruz.
• Çift sim kart, Tv gibi fonksiyonları bulunmamalı, bu maddeyi Çinlilerle çalışacağımız için söylüyorum.
• Tam Türkçe desteği ve düzenli firmware güncellemesi.
• Garanti, en az 2 yıl.
• ITunes Store veya Android Market gibi bir yazılım deposu.
• Wifi desteği (geleceğe yönelik, kesinlikle olmalı)
• 3G (belirsiz)
• Dokunmatik ekran (kesin olmalı, piyasaya bakılırsa standartlaşacak)

Şimdilik bu kadar şey aklıma geliyor. Zaman geçtikçe daha net fikirler ortaya çıkacaktır. Bu projeye katılmak veya destek vermek isteyenler, projeye nasıl bir yarar sağlayacakları bilgisi ile, iletişim bölümünden ulaşabilirler.

Geçen yıllarda STV’de bu dizi sürekli dönüyordu. Bir gün şöyle bir bölüme rastladım:

Esas oğlan diye tabir ettiğimiz genç, uzun saçlı, kulağı küpeli, deri ceketli hippi görünümlü biri. Aynı zamanda da maddi durumu pek iyi değil. İkisi nasıl bir arada oluyorsa? STV işte! deyip geçelim..

Bu eleman üniversiteyi kazanıp başka bir şehire gidiyor. Para pul da yok tabi, burs almak için bir işadamıyla görüşmeye gidiyor. İşadamı bunun görünümünden pek hoşlanmayıp bunu hep “Bugün git yarın gel” deyip oyalıyor. Eleman da bursu alamayıp avucunu yalıyor.

Her Türk prodüksiyonunda olduğu gibi genç parasızlıktan kötü yollara yöneliyor. Kendini içkiye veriyor, dağıtıyor her şeyi! Sonra bu iki insan dramatik bir şekilde karşılaşıyorlar. Adam ne kadar büyük bir yanlış yaptığını anlıyor, kafayı üşütüyor….

“Bu bu bu, bize bir mesaj vermek istiyor sanki! ” dediğinizi duyar gibiyim.

Fakat burada iki mesaj var sanki:

“Zengin insanlar bakın, her uzun saçlıyı züppe sanmayın onlara da burs verin.” mi yoksa,

“Hey gençler, sakın saçları uzatmayın, küpe takmayın, kaymak gibi de tıraş olun yoksa size kimse burs vermez.” mi?

Cevabı çok açık, amaç korkutma yoluyla şekilciliği yaymak. Başka birşey değil. ( Bu arada unutmayalım Muhammed Peygamber de uzun örgü saçlıydı. )

Makaleyi tam olarak okuduğunuzda şu soruların cevabını bulacaksınız:

- Facebook gerçekte kimler tarafından kuruldu, kimler finanse ediyor, ne amaca hizmet ediyor?

- Bilgilerinizi değiştirdiğinizde veya sildiğinizde gerçekten siliyor mu?

- Sizi çevrenizdekilerle birleştirmek yerine; gramatikal hatalarla dolu yazılar, salak buçuk resimler göndermeye teşvik eden bir yapı mı?

- CIA tarafından izlenme ihtimaliniz nedir?

Bilgilendirme için Richard Stallman‘a teşekkürler!

Mail bana ulaştığında yaklaşık 250 arkadaşın maili apaçık ortadaydı. Bu adamın amacı ya çok komik olmayan bir şaka yapmak ya da mail toplayıcılığı yapmak. İşin kötüsü istemeden ben de girdim bu çemberin içine! Birkez daha söylüyorum lütfen bu tip maillere kanıp yedi ceddinize göndermeyiniz.

İnternetten Türkiye’yi kurtarmaya çalışmayın! Bor madenleri gitti, Aselsan’dakiler intihar etti. Eeee sen ne yaptın? Göbeğini kaşıya kaşıya fw fw fw!!! Yazıklar olsun arkadaşım yahu!

İleriki günlerde e-posta etiği ile ilgili bir yazı göndereceğim, beklemede olun. Kendinize iyi bakın.

Subject: 17 yasındaki kızın yasam mücadelesi
Date: Tue, 16 Dec 2008 12:35:47 +0200

23 Eylül 2008 Salı tarihinde Gamze Bilgiç yazdı:

Merhaba, ben Ankara’dan Gamze. Yaşım 17.
Babamı 2 yaşındayken kaybettim.
Babamdan kalan emekli maaşımızla geçiniyoruz.
Bundan 2 yıl önce kan kanserine yakalandım.
Sanırım ölüme yaklaştıkça dünyaya olan özlemim dahada artıyor..

Yeşil kartlı olduğum için birçok sağlık gideri karşılanırken,
bazı ilaçların yeşil kart kapsamına girmemesi ve diğer sağlık giderleri,
annemi zor durumda bıraktı. Doktorlar, iyi bir tedavi ile kurtulma
şansının bulunduğunu belirttiler.

Çesitli kuruluslar tedavim için yardimlar yapmakta. Bazi Internet kuruluslari ile
yapmis oldugum yazismalar sonucunda da, eger benim yazmis oldugum
e-mail 100,000 ulasirsa 100,000 dolar yardim yapacaklarini belirttiler.
Sizden para pul istemiyorum sizden ricam bu maili tanidiginiz herkese göndermeniz.
Şimdiye kadar bir dolu mail gönderdiniz… Lütfen bunu da gönderiniz…

Size gelen bu maile sayaç eklenmiştir. Her mail gönderilişinde barkot
sayacındaki sayılar gönderdiğiniz mail sayısına göre değişecektir.

Zaman ayırıp okuduğunuz için teşekkür ederim.

GAMZE BİLGİÇ

gamze.bilgic06@gmail.com