geldik!

İstanbul’da yapılan 26. Tüyap kitap fuarına ne yazık ki katılamıyorum. Bu sene zaten çok karmaşıktı benim için, aşırı uğraşın getirmiş olduğu rehavet ve yorgunluk çoğu organizasyona katılmamı engelledi ama bu sefer biraz şanslıyım. Ntv(neteve)’ de yayınlanan Yakın Plan programı sağolsun fuar hakkında güzel notlar ve röportajlar hazırlamış bugün. Ben de ilgimi çeken bazı istatistikleri ve önemli insanların görüşlerini sizlerle paylaşmak istiyorum.

• Tüyap kitap fuarına bu sene 330,000+ insan katılmış.
• Fuara katılan insanların yaklaşık %40′ı alışveriş yapmış ve alışveriş yapanların çoğu birden fazla kitap satın almış.
• Fuara katılan her insan yaklaşık 1 kitap düşüyormuş.
• En çok ilgi gören kitap türleri fantezi(örneğin harry potter) ve bilim kurgu tipi kitaplarıymış.
• Türkiye’de 1960 yılından beri okunan kitap sayısı %10 azalmış. (Şuradan ve şuradan bakarsak nüfusumuzun 3.1 kat artmış olduğunu görüyoruz, gerçekten üzücü bir tablo.)
• Bir Japon, yılda 25 kitap okuyor,
  Bir İsveçli, yılda 10 kitap okuyor,
  Bir Fransız, yılda 7 kitap okuyor,
  Türkiye’de ise 6 Türk, yılda 1 kitap okuyormuş.
• Ülkemizde 95 kişiye bir kahvehane, ama 65 bin kişiye bir kütüphane düşüyormuş.
• Türkiye’de insanların %96’sı televizyon izlerken sadece %4,5‘i kitap okuyormuş.
• Televizyon başında kalma süremizi son yıllarda en artıran etken virüs gibi çoğalan televizyon dizileriymiş.
• Türkiye kişi başına düşen televizyon izleme oranı dalında 4 saatle Dünya birincisiymiş. (Keşke birinci olduğumuz şeyler bir de işe yarasa…) (4/24: hayatımızın altıda birini televizyona harcıyoruz.)
• Televizyon izlemek göz yorgunluğu yapıp, konsantrasyonu düşürürken; kitap okumak göz kaslarının düzenli bir şekilde çalışmasını sağlayıp, beyin loblarını önemli ölçüde geliştiriyormuş.
• Türkiye’de yayıncılık alanında yapılan en büyük yanlış: “Biz üretelim de insanlar okumazsa okumasın.” anlayışıymış zira insanımız zaten okumuyor bir de ilgisini çekebilecek yazılar yazmazsanız onun hali ne olur? Bu anlayış çok kitap okuyan Japonya’da ve bazı Avrupa ülkelerinde güzel işleyebilecek bir sistemken, ülkemizde okuma alışkanlığının kökünü kurutan anlayış olmuş.

Mışmış da mışmış ama bunlara çok takılmamak gerekiyor, sorunun nasıl çözüleceğine odaklanmak gerekiyor. Türkiye’de okuyucu kitlesini nasıl artırabiliriz sorusuna alınan yanıtlar ise şöyle:

• Çocuklardaki okuma alışkanlığını geliştirmek isteyen ebeveynler ilk önce kendileri okuma alışkanlıklarını sorgulamalı ve geliştirmeli.
• 100 temel eser ve benzeri önermelerle çocuklar ve gençler sınırlandırılmamalı, insanlar ne bulursa bulsun okumalı. Zaten çok okuyan bir bireyin eserlere bakış açısı bir süre sonra zaten değişecektir.
• Yazarlar eserlerinde, halkımızın ilgisini çekebilecek popüler konulara da yer vermeli.
• Güncel yabancı eserler daha sık çevrilmeli.
• Türk insanı görselliği, hareketliliği, sesi sevdiği için kitapların sesli kitap versiyonu çıkarılmalı. Büyük şahaserlerin Mp3 versiyonları halka dağıtılmalı ve bunları i-pod ve cep telefonlarında nasıl dinleyebilecekleri hakkında bilgi verilmeli.
• Ve en önemlisi başkalarını ve kendimizi eleştirmeyi bırakıp bir an önce kitap okumaya başlamak.